ผ่าวิสัยทัศน์ 2 บิ๊กธุรกิจ “เศรษฐา ทวีสิน - ทศ จิราธิวัฒน์” ย้ำ Cash Flow หัวใจฝ่าวิกฤติ ชี้กล้าตัดสินใจ-รู้จังหวะส่งต่อ คือกุญแจความสำเร็จ

แสนสิริ ผนึก SCB WEALTH จัดงาน “THE FOUNDERS TABLE: MASTERING YOUR WEALTH” เปิดพื้นที่วงสนทนาแบบเอ็กซ์คลูซีฟ เชื่อมโยงผู้นำธุรกิจแถวหน้าของประเทศ กับ Young Tycoons ผู้นำรุ่นใหม่จากหลากหลายอุตสาหกรรม ที่เป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของไทย นำโดยนายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรีคนที่ 30 ผู้มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนแสนสิริสู่อสังหาฯ เบอร์หนึ่งและ นายทศ จิราธิวัฒน์ ประธานกรรมการบริหาร กลุ่มเซ็นทรัล นายอาทิตย์ นันทวิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร SCBX นายบริวัฒน์ ปิ่นประดับ ผู้บริหาร S Hotels & Resorts และผู้เชี่ยวชาญด้านกลยุทธ์ธุรกิจจาก Boston Consulting Group (BCG) นางสาวสุธิดา มงคลสุธี ผู้บริหาร Synnex Thailand นายณัยณพ ภิรมย์ภักดี ผู้บริหารบุญรอดบริวเวอรี่ นายภูมิ จิราธิวัฒน์ ผู้บริหาร CG Capital และนายณภัทร ทวีสิน ผู้บริหาร Sansiri Capital
หนึ่งในวงสนทนาที่น่าสนใจคือหัวข้อ “LEAD — Through Decisions & Responsibility” ซึ่งได้สองผู้นำธุรกิจอย่าง นายเศรษฐา ทวีสิน และนายทศ จิราธิวัฒน์ มาร่วมถ่ายทอดบทเรียน
เศรษฐาเปิดเบื้องหลังตัดสินใจก้าวจากธุรกิจสู่การเมือง
นายเศรษฐา ถ่ายทอดถึงการตัดสินใจเข้าสู่เส้นทางการเมือง ทั้งที่ขณะนั้นแสนสิริมีสถานะทางธุรกิจที่แข็งแกร่ง ด้วยสินทรัพย์หลัก 150,000 ล้านบาท มียอดขายประมาณ 50,000 ล้านบาท และกำไรกว่า 5,000 ล้านบาท แต่ด้วยวัย 61 ปี จึงมองหาโจทย์และความท้าทายใหม่ในชีวิต โดยมีหลักคิดสำคัญในการตัดสินใจครั้งนั้นคือใช้เวลาที่มีให้เกิดประโยชน์ที่สุด และจะไม่เสียใจกับสิ่งที่ได้เลือกไปแล้ว
“การเป็น CEO ของประเทศมีความยากและมีตัวแปรซับซ้อนกว่าการเป็น CEO ของบริษัทเอกชนมาก เพราะต้องรับฟังและทำงานร่วมกับคนหลายกลุ่ม ทั้งข้าราชการ อดีตข้าราชการ และนักธุรกิจ ซึ่งแต่ละกลุ่มก็มีมุมมองและวิธีคิดที่แตกต่างกัน เรารู้อยู่แล้วว่าเข้าไปแล้วจะเกิดอะไรขึ้น สำคัญกว่านั้นคือเข้าไปแล้ว ใช้เวลาที่มีอยู่ให้เป็นประโยชน์มากที่สุด และสุดท้ายผลเป็นอย่างไร เราก็แค่เดินต่อ”
ทศชี้ผู้นำยุคใหม่ต้องรู้จริง ใจนิ่ง ฟังให้รอบด้าน กล้าตัดสินใจและรู้จังหวะถอย
ด้านนายทศ มองว่า หัวใจสำคัญของการเป็นผู้นำคือการยึดหลัก “ศึกษาจริง รู้จริง และทำจริง” เพื่อให้สามารถตัดสินใจได้อย่างมั่นใจและเด็ดขาด โดยเฉพาะในโลกธุรกิจปัจจุบันที่เต็มไปด้วยความผันผวนและความไม่แน่นอน ผู้นำยุคนี้ต้องมีความมั่นคงทางความคิด ไม่หวั่นไหวไปตามสถานการณ์ มีวิสัยทัศน์ชัดเจน เปิดใจรับฟังความคิดเห็นรอบด้าน และรู้จักประเมินจังหวะว่าเมื่อใดควรเดินหน้า หรือเมื่อใดควรชะลอเพื่อทบทวนความเสี่ยง
“ตลอดเวลาที่อยู่ในบอร์ดกลุ่มเซ็นทรัลมา ผมพบว่าการตัดสินใจที่ได้รับเสียงสนับสนุนจากบอร์ดมากกว่า 75-90% มักไม่ผิดพลาด แต่หากความเห็นยังสูสีกัน เช่น 60:40 หรือ 51:49 ผมจะดรอปเลย เพราะไม่ควรดันทุรังเดินหน้าในเรื่องที่เรายังไม่มั่นใจ”
Cash Flow หัวใจฝ่าวิกฤติ อย่ามองแค่ยอดขายหรือกำไร
อีกหนึ่งบทเรียนสำคัญจากสองผู้นำคือมิติของการบริหารความเสี่ยงท่ามกลางมรสุมเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการรักษา "กระแสเงินสด" (Cash Flow) คือหัวใจหลักที่ตัดสินความอยู่รอดขององค์กรยิ่งกว่าตัวเลขผลกำไร
นายเศรษฐา เล่าว่า ในช่วงวิกฤติโควิด-19 สิ่งที่แสนสิริให้ความสำคัญสูงสุดในเวลานั้นไม่ใช่การรักษาราคาขายหรือกำไร แต่เป็นการรักษากระแสเงินสด (Cash Flow) ให้เพียงพอต่อการดำเนินธุรกิจ ด้วยการตัดสินใจปรับลดราคาขายเพื่อเร่งระบายสินค้าและนำเงินสดกลับเข้าสู่บริษัท จนสามารถตุนสภาพคล่องไว้ได้มากกว่า 20,000 ล้านบาทช่วยให้องค์กรสามารถผ่านช่วงวิกฤติมาได้อย่างปลอดภัย
“ในช่วงวิกฤติ สิ่งสำคัญที่สุดคือ Cash Flow บางครั้งเราต้องยอมลดราคาเพื่อให้มีเงินสดกลับเข้ามาในบริษัท เพราะการมีสภาพคล่องเพียงพอจะทำให้เรามีความพร้อมรับมือกับสถานการณ์ที่ไม่แน่นอน”
เช่นเดียวกับธุรกิจครอบครัว นายทศมองว่ากระแสเงินสดมีความสำคัญมากกว่าตัวเลขยอดขายหรือกำไรที่ปรากฏอยู่ในงบการเงิน เพราะธุรกิจจะเดินหน้าต่อได้ต้องมีเงินสดเพียงพอสำหรับรองรับภาระและความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
นอกจากนี้ ก่อนตัดสินใจลงทุนโครงการใหม่ ต้องประเมินสถานการณ์เลวร้ายที่สุด (Worst-case Scenario) ว่า หากโครงการไม่ประสบความสำเร็จ องค์กรและครอบครัวจะสามารถรองรับความเสียหายได้มากน้อยเพียงใด
"ธุรกิจโดยเฉพาะธุรกิจครอบครัว กระแสเงินสดสำคัญที่สุด ไม่ใช่ยอดขาย ไม่ใช่ตัวเลขกำไรในกระดาษ เวลาจะ Invest อะไร อย่าคิดบวกอย่างเดียว ผมจะถามเสมอว่าถ้าเจ๊งขึ้นมาจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง องค์กรและครอบครัวรับไหวไหม”
สำหรับการรับมือกับสถานการณ์วิกฤตินั้น นายเศรษฐามองว่า โดยส่วนตัวจะให้ความสำคัญกับวินัยและการทำงานหนัก (Self-motivated & Work Hard) และมองปัญหาคือความท้าทาย
"หัวใจคือต้องมีวินัย กับทำงานให้หนัก ผมไม่เคยท้อ ยิ่งมีปัญหาหนักเท่าไหร่ ตื่นเช้ามาต้องลุยไปทำงาน การดูแลพนักงาน 4,000 คน และซัพพลายเออร์นับแสนคน มันต้อง Self-motivated "
ด้านนายทศเล่าว่า กลุ่มเซ็นทรัล เคยเผชิญวิกฤติมาหลายต่อหลายครั้ง ทั้งเหตุการณ์ไฟไหม้ชิดลม วิกฤติต้มยำกุ้ง และโควิด เป็นธรรมดาย่อมมีช่วงเวลาที่เกิดความเครียดและท้อแท้ แต่สิ่งสำคัญคือการค่อยๆ คิดและแก้ไขปัญหาไปทีละขั้น เพราะเชื่อว่าไม่มีปัญหาใดที่ไร้ทางออก พร้อมย้ำแนวคิด “Work Hard, Play Hard” โดยการทำงานอย่างเต็มที่ควบคู่กับการบริหารเวลาและวางแผนพักผ่อนล่วงหน้า เพื่อรักษาสมดุลในการใช้ชีวิต
“ผมมีท้อนะ แต่ผมเป็นคนสู้ไม่ถอย ผมเคยได้ยินคำว่า If there's no solution, there's no problem ซึ่งก็จริง ปัญหาทุกอย่างมันแก้ได้ ถ้าเครียดก็นอน อย่าไปท้อ พรุ่งนี้ก็คิดออกเอง ค่อยๆ แก้ไปทีละปม เดี๋ยวมันจะจบเอง แล้วอย่าลืม Work Hard, Play Hard ทุกปีผมเองผมวางแผนเที่ยวล่วงหน้า ก่อนวางแผนงานปีหน้าด้วยซ้ำ"
ธรรมนูญครอบครัว-ค่านิยมร่วม รากฐานความยั่งยืนธุรกิจข้ามรุ่น
ในฐานะผู้สืบทอดธุรกิจครอบครัว นายทศชี้ว่า ปัจจัยความสำเร็จที่ทำให้กลุ่มเซ็นทรัลสามารถเติบโตต่อเนื่องมาได้ คือการมีค่านิยมร่วม (Shared Values) ของสมาชิกในครอบครัว แม้แต่ละคนอาจมีความคิดเห็นแตกต่างกันในเรื่องวิธีการทำงาน (How) แต่หากมีพื้นฐานค่านิยมและเป้าหมายร่วมกัน ก็สามารถหาข้อตกลงร่วมกันได้ง่ายขึ้น
กลุ่มเซ็นทรัลให้ความสำคัญกับความโปร่งใส (Transparency) และการวางระบบธรรมนูญครอบครัว (Family Governance) เพื่อกำหนดกติกาการบริหารและการสืบทอดตำแหน่งผู้นำ โดยมีการเลือกตั้งผู้นำทุก 4 ปี และต้องได้รับคะแนนเสียงสนับสนุนไม่น้อยกว่า 66% ขณะเดียวกันแม้ปัจจุบันสมาชิกครอบครัวมีจำนวนเพิ่มขึ้นเป็นหลักร้อยคน แต่ยังสามารถรักษาความเป็นเจ้าของธุรกิจร่วมกัน โดยที่ผ่านมาไม่มีสมาชิกในครอบครัวนำหุ้นของบริษัทออกไปขายให้กับบุคคลภายนอก
"เชื่อไหมว่าคนในตระกูลเราเป็นร้อยคน ไม่เคยมีใครเอาหุ้นบริษัทไปขายเลยแม้แต่หุ้นเดียว แม้จะไม่ได้มีกฎล็อกไว้ ทุกคนยึดมั่นใน Shared Values เดียวกัน”
ส่งต่ออำนาจให้คนรุ่นใหม่ เปิดทางมืออาชีพบริหารองค์กร
ในประเด็นสุดท้ายของเวทีสัมมนานี้คือการวางแผนสืบทอดตำแหน่ง (Succession Plan) ซึ่งทั้งสองผู้นำเห็นตรงกันว่า ผู้บริหารไม่ควรยึดติดกับตำแหน่งนานเกินไป หรือ “Hang around too long” โดยนายเศรษฐาระบุว่า การรู้จักถอยออกจากตำแหน่งและเปิดทางให้คนที่มีความสามารถและมีความพร้อมเข้ามาบริหารต่อ ถือเป็นหนึ่งในการตัดสินใจทางธุรกิจที่ดีที่สุด เพราะความสำเร็จขององค์กรไม่ควรขึ้นอยู่กับบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่ต้องสามารถเติบโตต่อไปได้แม้มีการเปลี่ยนผ่านผู้นำ
ด้านนายทศระบุว่า กลุ่มเซ็นทรัลเติบโตจากพลังของคนรุ่นใหม่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนและสร้างความเปลี่ยนแปลงให้ธุรกิจมาตลอดทุกยุคสมัย จึงมองว่าผู้นำต้องรู้จักส่งต่อบทบาทและอำนาจตัดสินใจให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้และสร้างการเปลี่ยนแปลง พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้บริหารมืออาชีพที่มีความสามารถเข้ามาบริหารองค์กร โดยไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกในครอบครัวเสมอไป
“การส่งต่อไม่ใช่แค่ให้ตำแหน่ง แต่ต้องให้อำนาจคนรุ่นใหม่ได้ตัดสินใจและเรียนรู้ด้วยตัวเอง ไม่จำเป็นว่าผู้นำจะต้องเป็นคนในครอบครัวเสมอไป ผู้บริหารมืออาชีพที่มีความสามารถก็สามารถเข้ามาบริหารธุรกิจได้ ส่วนคนในตระกูลทำหน้าที่ดูแลนโยบายผ่านบอร์ด อย่ายึดติดกับตำแหน่ง ทุกอย่างปรับได้เพื่อสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับอนาคต”
บทเรียนจากสองผู้นำสะท้อนให้เห็นว่า การสร้างความสำเร็จในโลกธุรกิจไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถในการตัดสินใจเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงการประเมินความเสี่ยง การรักษาสภาพคล่อง การสร้างระบบบริหารที่โปร่งใส และการเตรียมคนรุ่นใหม่ให้พร้อมรับช่วงต่อ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการเปลี่ยนความสำเร็จของบุคคลให้กลายเป็นพลังขับเคลื่อนองค์กรและเศรษฐกิจในระยะยาว
ยอดนิยม
DITTO โชว์กำไร Q3 แตะ 200 ล้านบาทโต 11% 9 เดือนทะลุ 545 ล้านบาท
PHAT เดินหน้าปรับกลยุทธ์ บริหารสต๊อก-ขยายฐานลูกค้า บอร์ดเคาะปันผล 0.08 บาท ยีลด์ 6.15%
CGH ตั้ง “กมลวรรณ” นั่ง CEO ควบ BEYOND
NEO ส่งกำไร Q3/69 ทะยานเพิ่ม 300% ผสานสินค้าตอบโจทย์โลกวุ่น กวาดส่วนแบ่งตลาดเพิ่ม ยืนเป้าทั้งปีโต Double-digit