Gossip Station by..เจ๊จิ๋ม 05-08-2569 ("สายบิด" ลองดีสินเชื่อ AI: บทเรียนราคาแพงของคนคิดเบี้ยวหนี้)

การเปิดตัวของ CLICX (คลิกซ์) ธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา หรือ Virtual Bank รายแรกของไทย ที่เกิดจากการผนึกกำลังของ 3 ยักษ์ใหญ่อย่าง ธนาคารกรุงไทย, AIS และ ปตท. OR กลายเป็นกระแสฮือฮาชั่วข้ามคืน เมื่อประชาชนแห่เข้าแอปพลิเคชันขอสินเชื่อฉุกเฉินจนระบบสะดุด
แต่สิ่งที่กลายเป็นดราม่าร้อนแรงบนโลกออนไลน์ควบคู่กันไป คือการปรากฏตัวของกลุ่ม "สายบิด"
คำว่า "สายบิด" หมายถึง กลุ่มผู้กู้ที่มีเจตนาเบี้ยวหนี้หรือไม่ชำระหนี้คืนตั้งแต่แรก โดยอาศัยช่องว่างของเทคโนโลยีหรือการอนุมัติที่รวดเร็วของสินเชื่อดิจิทัลในการดึงเงินออกมาใช้ แล้วตั้งใจจะละทิ้งภาระผูกพัน เพราะคิดไปเองว่าเมื่อไม่มีสาขาและไม่มีเจ้าหน้าที่มาตามถึงบ้านก็คงทำอะไรไม่ได้
งานนี้ เจ๊จิ๋ม บอกเลยว่า... ความคิดแบบนี้อันตรายมากเจ้าค่ะ!
จริงอยู่ ที่ Virtual Bank อย่าง CLICX ชูจุดขายเรื่องการสร้างโอกาสให้กลุ่มอาชีพอิสระ ฟรีแลนซ์ หรือพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ที่ไม่มีเอกสารทางการเงิน ให้สามารถขอสินเชื่อผ่าน AI และข้อมูลทางเลือกได้ แต่โปรดอย่าเข้าใจผิดว่านี่คือเงินแจกฟรี! เพราะสินเชื่อ Virtual Bank คือ "หนี้ในระบบ" ที่ถูกคุ้มครองและควบคุมโดยกฎหมายอย่างเต็มรูปแบบ
หากใครหลงเชื่อกระแสโซเชียลแล้วคิดจะบิดหนี้ Virtual Bank สิ่งที่จะต้องเจอตามขั้นตอนกฎหมายนั้น เริ่มต้นจากการติดประวัติเสียในเครดิตบูโรยาวนานถึง 8 ปี
เมื่อค้างชำระเกิน 90 วัน ธนาคารจะส่งข้อมูลให้บริษัทข้อมูลเครดิตแห่งชาติทันที ประวัติจะคาอยู่ในระบบนาน 5 ปีนับจากวันค้างชำระ และแม้จะเคลียร์หนี้จบแล้ว ประวัติก็ยังต้องใช้เวลาล้างอีก 3 ปี
เจ๊จิ๋ม ขอย้ำตรงนี้เลยว่า... ไม่มีใครสามารถลบประวัติเครดิตบูโรก่อนกำหนดได้! ใครอ้างว่ารับจ้างลบประวัติได้คือมิจฉาชีพแน่นอน และผลกระทบนี้จะทำให้คุณหมดสิทธิ์กู้ซื้อบ้าน ซื้อรถ หรือทำบัตรเครดิตใดๆ ในอนาคตทันที
นอกจากนี้ เจ้าหนี้สามารถยื่นฟ้องศาลได้ทุกจำนวนเงินโดย ไม่มีขั้นต่ำ ไม่ว่าจะกู้มาหลักพันหรือหลักหมื่น และแม้อายุความสินเชื่อส่วนบุคคลจะอยู่ที่ 5 ปี แต่หากได้รับหมายศาลแล้วไม่ไปศาล คุณจะเสียสิทธิ์ในการยกเรื่องอายุความขึ้นต่อสู้ทันที และศาลจะพิพากษาให้แพ้คดีตามที่เจ้าหนี้ร้องขอ
เมื่อศาลมีคำพิพากษาแล้วยังไม่ชำระ เจ้าหนี้มีเวลาถึง 10 ปี ในการสืบทรัพย์เพื่อบังคับคดี ทั้งการยึดบ้าน ที่ดิน หรือทรัพย์สินมีค่าไปขายทอดตลาด รวมถึงการอายัดเงินเดือน หากมีเงินเดือนเกิน 20,000 บาทขึ้นไป จะถูกอายัดได้สูงสุด 30% ของเงินเดือน ตลอดจนเงินบำเหน็จหรือค่าชดเชยออกจากงานก็สามารถถูกอายัดได้เช่นกัน
ยิ่งไปกว่านั้น การเบี้ยวหนี้อาจข้ามเส้นจากคดีแพ่งไปสู่ "คดีอาญา" และมีโทษจำคุกได้!
หากพบว่ามีเจตนาทุจริตตั้งแต่ต้น เช่น การกรอกข้อมูลเท็จ สร้างโปรไฟล์ปลอม หรือการรวมตัวกันแนะนำวิธีหลอกลวงระบบ AI เพื่อให้ได้เงินมา จะเข้าข่ายความผิดฐานฉ้อโกง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 341 มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี ปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
รวมถึงการนำข้อมูลเท็จเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ ยังมีความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ เพิ่มเติมอีกด้วย
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับ CLICX ในช่วงเปิดตัว จึงเป็นเหมือนบทเรียนราคาแพงเอาไว้เตือนสติสังคมไทยว่า AI ไม่ใช่เหยื่อที่เคี้ยวง่าย
แม้ระบบ AI จะอนุมัติไวใน 5 นาที แต่ระบบรับมือความเสี่ยงเบื้องหลังใช้การประมวลผล Big Data ร่วมกับเครดิตบูโร การพยายามลองดีกับระบบมีแต่จะทิ้งร่องรอยดิจิทัลไว้มัดตัวเองในชั้นศาล และการหลงเชื่อกระแสพฤติกรรมหมู่เพื่อเงินสดฉุกเฉินหลักพันหรือหลักหมื่น แต่ต้องแลกกับการโดนฟ้องร้อง อายัดเงินเดือน และถูกตัดขาดจากระบบการเงินนานนับปี จึงเป็นการแลกที่ไม่คุ้มค่าอย่างยิ่ง